İçeriğe atla

Neden Bazı Nonogramlar Tahmin Gerektirir?

· 3 dk okuma

Bir nonogramda tahmin etmek zorunda kaldıysanız suç her zaman sizde değildir. Gridora için çizip elediğimiz gerçek taslaklarla, bir bulmacayı tahmine zorlayan iki ayrı kusuru ve bunların nasıl ölçüldüğünü gösteriyoruz.

Aynı şikâyet, iki ayrı sorun

"Bu bulmacada bir yerde tahmin etmek zorunda kaldım" cümlesinin arkasında iki farklı kusur olabilir. Birincisi bulmacanın birden fazla çözümü olmasıdır: ipuçları tek bir resmi tarif etmez. İkincisi daha sinsidir: bulmacanın tek bir çözümü vardır ama yalnızca mantıkla ona ulaşılamaz.

Aşağıdaki örneklerin hepsi gerçek. İlk üçü Gridora için çizdiğimiz ve bölüm denetimimizde elenen taslaklar; sayıların hepsi bu sayfa oluşturulurken çözücüyle yeniden hesaplandı.

Birinci kusur: birden fazla çözüm

5×5 bir yıldız çizdik. İpuçlarını çıkarıp çözücüye verdiğimizde bu ipuçlarına uyan üç ayrı resim bulundu:

Çözüm 1
Çözüm 2
Çözüm 3
Üçü de aynı satır ve sütun ipuçlarını veriyor. Çerçeveli kareler çözümden çözüme değişenler: üst sıradaki tek kare ve alt sıradaki iki kare.

Oyuncu üst sıraya geldiğinde 1 ipucunun hangi kareye ait olduğunu hiçbir satır ya da sütundan çıkaramaz. Hangisini seçerse seçsin ipuçlarını karşılar; oyun ise yalnızca birini doğru sayar. Bu bir zorluk değil, bir yazı turasıdır.

Daha çarpıcı bir örnek: 5×5 bir X. Her satırın ve her sütunun ipucu ya 1 1 ya da 1. Bu ipuçlarına uyan tam 48 farklı çözüm var; çizdiğimiz X bunlardan yalnızca biri:

Çizilen X
Başka çözüm 1
Başka çözüm 2
Soldaki çizdiğimiz X. Diğer ikisi aynı ipuçlarını veren 48 çözümden rastgele iki tanesi.

İkinci kusur: tek çözüm, yine de tahmin

"Tek çözümü varsa sorun yok" diye düşünmek kolay. Aşağıdaki 5×5 bulmacanın gerçekten tek bir çözümü var. Ama satır ve sütunlara tek tek bakıp kesin olanları işaretlediğinizde bir noktada durursunuz:

Mantığın takıldığı an
Tek çözüm
Solda satır ve sütun mantığıyla gelinebilecek en ileri nokta: 12 kare hâlâ bilinmiyor ve hiçbir sıra tek başına yeni bir kare vermiyor. Sağda bulmacanın tek çözümü.

Buradan ilerlemenin tek yolu bir kareyi varsaymaktır. 1. satırın 1. karesini dolu kabul ederseniz birkaç adım sonra bir sıranın ipucuyla çelişirsiniz; demek ki o kare boştur. Sonuç doğru, ama bu akıl yürütme değil deneme yanılma: kafanızda bir dal açıp sonuna kadar izlemeyi, gerekirse geri dönmeyi gerektiriyor.

Aynı durum büyük bulmacalarda da görülür. Gridora için çizdiğimiz 10×10 hilalin de tek çözümü var ve o da yalnızca mantıkla bitmiyor; bu yüzden oyuna girmedi.

Bu neden önemli?

Nonogramın keyfi, her karenin neden öyle olduğunu bilmektir. Tahmin gerektiren bir bulmaca bu duyguyu bozar: oyuncu hata yaptığında yanlış mı düşündüğünü yoksa bulmacanın mı kusurlu olduğunu ayırt edemez. Rastgele üretilen ya da denetlenmeden yayınlanan bulmacalarda bu iki kusur sık görülür.

Genel olarak bir nonogramın çözümü olup olmadığına karar vermek zor bir hesaplama problemidir (NP-tam). Ama tek bir bulmacayı denetlemek kolaydır ve bu yüzden kimsenin mazereti yoktur. Gridora'daki her bölüm yayınlanmadan önce iki sorudan geçer:

  1. Tek çözümü var mı? Çözücü ikinci bir çözüm arar; bulursa bölüm elenir.
  2. Yalnızca satır ve sütun mantığıyla bitiyor mu? Çözücü hiçbir kareyi varsaymadan ilerler; bir noktada takılırsa bölüm elenir.

İkinci soruyu geçen bir bulmaca birinciyi de kendiliğinden geçer: her adımı zorunlu olan bir çözüm yolu başka bir sonuca varamaz. Yine de ikisini ayrı ayrı ölçüyoruz; hangi kusurun olduğunu bilmek taslağı düzeltmeyi kolaylaştırıyor.

Oynarken nasıl anlarsınız?

Takıldığınızda önce bulmacadan değil kendinizden şüphelenin: çoğu zaman bakılmamış bir sütun ya da işaretlenmemiş bir boş kare vardır. Bütün sıraları bir kez daha tarayın; özellikle uzun grupların örtüşmesini ve tamamlanmış grupların uçlarını kontrol edin. Temel teknikleri nonogram nasıl çözülür yazısında anlattık.

Her sırayı taradığınız hâlde tek bir kesin kare bulamıyorsanız, büyük ihtimalle yukarıdaki kusurlardan biriyle karşı karşıyasınız.

Diğer yazılar