İçeriğe atla

Nonogram, Picross, Hanjie, Griddlers: Aynı Bulmacanın Adları

· 3 dk okuma

Nonogram, Picross, Griddlers, Hanjie: farklı adlar, aynı bulmaca. Bulmacanın 1987'de Japonya'da nasıl doğduğunu, "nonogram" adının nereden geldiğini ve Nintendo'nun onu nasıl Picross olarak milyonlara tanıttığını anlatıyoruz.

Aynı bulmaca, onlarca ad

Nonogram, Picross, Griddlers, Hanjie, Pic-a-Pix, Illust Logic, Oekaki Logic, Paint by Numbers… Bu adların hepsi aynı bulmacayı anlatır: satır ve sütunlardaki sayılar, o sırada peş peşe dolu kare gruplarının uzunluklarını verir ve dolu kareler bir resim oluşturur. Kurallar arasında fark yoktur; değişen yalnızca bulmacayı yayımlayan gazetenin, dergisinin ya da oyunun ona verdiği addır.

Bu kadar çok ad olmasının sebebi bulmacanın tek bir yerden yayılmamasıdır. Farklı ülkelerde farklı yayıncılar onu kendi adıyla okurlarına sundu.

Hangi adla tanırsanız tanıyın, kural aynı. Aşağıdaki tahta bir kupa:

1987: aynı fikir, iki mucit

Bulmacanın ortaya çıkışı genellikle Japonya'da iki kişiye bağlanır. 1987'de Japon grafik editörü Non Ishida, Tokyo'da gökdelen pencerelerindeki ışıkları yakıp söndürerek resimler oluşturduğu bir tasarımla bir yarışma kazandı. Bu çalışma ona, bir ızgarada belirli kareleri doldurarak resim çıkarılan bir bulmaca fikrini verdi.

Aynı dönemde profesyonel bir Japon bulmaca yazarı olan Tetsuya Nishio de aynı bulmacayı birbirinden bağımsız olarak geliştirdi ve başka bir dergide yayımladı. Ishida ise 1988'de üç resimli ızgara bulmacasını Japonya'da "Window Art Puzzles" (pencere sanatı bulmacaları) adıyla yayımladı.

"Nonogram" adı nereden geliyor?

Ishida bulmacalarını İngiltere'de bir bulmaca koleksiyoncusu olan James Dalgety'ye gösterdi. Dalgety bulmacaları dünyaya tanıtmayı üstlendi ve onlara bir ad buldu: yaratıcısının adından Non ile "diagram" kelimesinden gram birleşerek nonogram oldu.

Dalgety, İngiliz gazetesi The Sunday Telegraph ile anlaştı ve gazete 1990'dan itibaren nonogramları her hafta yayımlamaya başladı. Bugün uluslararası alanda en yaygın ad hâlâ budur.

Griddlers: okurların seçtiği ad

The Sunday Telegraph 1998'de bulmacalarına yeni bir ad bulmak için bir yarışma düzenledi. Okurların seçtiği ad Griddlers oldu. Bu ad, özellikle İngilizce konuşulan ülkelerde nonogramla birlikte bugün de kullanılıyor.

Picross: Nintendo'nun "resimli bulmacası"

Bulmacayı milyonlarca oyuncuya tanıtan ad Picross oldu. Kelime İngilizce picture crossword, yani "resimli bulmaca" ifadesinin kısaltmasıdır. Jupiter şirketinin geliştirip Nintendo'nun Game Boy için yayımladığı Mario's Picross, Mart 1995'te Japonya ve Kuzey Amerika'da, Temmuz 1995'te Avrupa'da çıktı ve Nintendo'nun uzun soluklu Picross serisini başlattı. Oyun dünyasında bulmacanın en tanınan adı bu yüzden Picross'tur.

Diğer adlar

Wikipedia bunlara CrossPix, FigurePic, PictureLogic ve StarPic gibi başka adlar da ekliyor. Liste uzun, ama hepsinde kural aynı.

Biz ne diyoruz?

Gridora'yı App Store'da Türkçe olarak "Resimli Bulmaca", İngilizce olarak "Picture Logic" adıyla tanıtıyoruz, çünkü adı duymamış biri için ne yaptığını en iyi bu ifadeler anlatıyor. Yazılarımızda ise uluslararası adıyla nonogram diyoruz. Nasıl çözüldüğünü merak ediyorsanız nonogram nasıl çözülür yazısıyla başlayabilirsiniz.

Kaynaklar

Diğer yazılar